‘Ik geloof in de kracht van ruimte en vrijheid’

In de rubriek ‘Profiel’ van het FD gaat Paul van Dam in op de kracht van ruimte en vrijheid.

‘Ik geloof in de kracht van ruimte en vrijheid’

De agenda van mede-eigenaar Paul van Dam van headhunter Ebbinge is voor een derde leeg.
 

Bron: 27 april 2015 © Het Financieele Dagblad
Tekst: René Bogaarts    Foto: Mark Horn

De avond voor het interview heeft Paul van Dam (53) nagedacht over de vraag wat nou het belangrijkste is dat hij in zijn leven heeft geleerd. ’s Ochtends heeft hij er ook nog even bij stil gestaan. De partner en mede-eigenaar van het wervings-en selectiebureau Ebbinge gaat namelijk niet onbezonnen te werk. ‘Nog even spieken hoor’, zegt hij, terwijl hij vluchtig in het stapeltje aantekeningen voor zich kijkt. ‘Ik geloof in de kracht van ruimte en vrijheid.’

‘Ik ben opgegroeid in het dorp Son & Breugel, in Brabant. Na mijn middelbare schooltijd ben ik niet in Tilburg gaan studeren, zoals alle andere leerlingen in mijn klas, maar in Groningen. Mijn ouders, die wisten wat het studenten leven iemand kon bieden, hebben dat ook gestimuleerd. Het mooie van Groningen is dat je, als je daar studeert, er ook in het weekend blijft. Dat heeft mij enorm veel ruimte en vrijheid geboden. Ik kon ineens doen en laten wat ik wilde. Geweldig.’

In 2004 beleefde Van Dam weer zo’n moment. ‘Ebbinge maakte deel uit van het grote KPMG, waar ik een van de partners was. Samen met mijn collega Ron Jansen kregen we de gelegenheid het kantoor te kopen. Dan word je ineens ondernemer. Ik herinner me dat onze markt toen jaarlijks een procent of tien daalde, maar dat we tegen elkaar zeiden dat we dat konden compenseren door gewoonweg marktaandeel te winnen. En daar zorgden we voor, dat gaf zó’n kick! Natuurlijk, onze keuze had ook met ambitie te maken, met stoerheid, bewijsdrang — vooral tegenover jezelf, maar het ondernemerschap creëerde opnieuw die ruimte en vrijheid.’

Van Dam zegt zich te herinneren dat hij bij die managementbuy-out voor het eerst echt met Ron Jansen in gesprek ging. ‘We hebben het verleden uitgesproken, elkaar verteld wat we nog niet eerder uitgesproken hadden.’ De opmerking dat hij zich toen ongetwijfeld net zo goed had voorbereid als voor dit interview, en dat hij wellicht nog weet wát er gezegd moest worden, wordt met gelach begroet. ‘Nee, ik laat ook dingen gebeuren, hoewel deze aantekeningen hier het tegendeel doen vermoeden.’

Van Dam volgt graag zijn hart, ‘mijn kompas’, zegt hij. ‘Twee derde van mijn agenda is gevuld, een derde is leeg, en juist dan ben ik echt aan het werk. Dan kan ik bepalen wat ik ga doen, langer stilstaan bij bepaalde dingen, niet opgejaagd door mijn agenda. We hebben jaren geleden besloten ons te richten op de markt van directies en commissarissen, om voor ondernemende bedrijven te werken, niet zozeer voor de grote “corporates”. Enige tijd geleden ben ik uit het dagelijks bestuur gestapt. Als je succesvol wilt zijn, moet je besluiten dingen niet te doen. Dat is vaak moeilijker dan dingen wel doen.’

Vriendschap

‘Wandelen en praten
in het Amsterdamse Bos’

Waarde

‘Realiseer je vooral hoe fijn
het is gelukkig te zijn’

Succes

‘Wie succesvol wil zijn,
moet ook dingen níét doen

Die focus op ‘ondernemende bedrijven’ deed Van Dam er na zijn studie economie ook toe besluiten niet te gaan werken bij multinationals als Shell, Unilever of ABN Amro, zoals veel medestudenten wél deden. Hij koos voor de dochterbedrijven van het voedingsmiddelenconcern Wessanen. ‘Niet omdat ik rebels was op mijn 25ste, maar omdat het beter bij me paste. Het Hollandse sprak me aan. Ik heb bij De Graaf’s Bakkerijen in Spakenburg gewerkt, bij de producent van krokante muesli Delicia in Tilburg-Noord, bij Baars Kaas in Leerdam’, zegt hij. ‘Misschien niet sexy, maar wel echte bedrijven, met de fabriek en de expeditie op de begane grond en het kantoor erboven. Ik heb, ook later in mijn werk voor Ebbinge, veel ondernemersbedrijven op alle industrieterreinen van Nederland gezien.’

‘Ik koos voor bedrijven waar echtheid heerste, waar dingen ter discussie gesteld konden worden’, legt hij bedachtzaam uit. ‘In zo’n discussie hou ik van schuren. Ik probeer ook een omgeving om me heen te creëren waar men de discussie met mij aangaat. Ik hoop dat ik zo veel vertrouwen geef dat mensen kritiek durven hebben. Dat men de waarheid durft te zeggen. Er ís natuurlijk geen absolute waarheid, maar als je alle discussies glad strijkt, krijg je later de rekening gepresenteerd.’

Tijdens zijn studie werkte Van Dam twee jaar met veel plezier voor het universitaire stagebedrijf Integrand, maar na zijn studie wilde hij niet meteen de richting van werving en selectie op. Tot hij na acht jaar Wessanen besloot bij het toen nog zelfstandige Ebbinge te solliciteren. Ook daar zegt hij graag te schuren. ‘Het is makkelijk om een opdracht aan te nemen. Maar ik wil doorvragen, het geeft niets als een discussie een beetje pijn doet. Daar zit onze meerwaarde.’

Van Dam gaat ook de moeilijke gesprekken in zijn privéleven niet uit de  weg. ‘Ik heb enkele vrienden die geen baan hebben. Die willen graag langskomen “om eens te kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen”, maar ik kan ze niet aan werk helpen. Wat we dan wel doen? We spreken hier met z’n allen af om een lange wandeling door het Amsterdamse Bos te maken. Ik zorg voor de broodjes. Ieder praat over wat-ie wil en wat hem belemmert om dat te realiseren. ’s Avonds komen we allemaal rijker terug. We hebben dat nu twee keer gedaan.’

‘Ik ga dat gesprek binnenkort ook met mezelf aan’, zegt ondernemer Van Dam. ‘Ik ga in juni een week lang op trail in Afrika, met de Foundation for Natural Leadership. Slapen onder de sterrenhemel, bij een kampvuur tussen de leeuwen, overdag in stilte, want je mag niet met elkaar praten. Ik weet niet wie er meegaan, en dat is fijn, maar de kans is groot dat ik vanwege mijn werk wel twee of drie van de zes anderen ken. Ik moet tot mijn schande bekennen dat ik niet precies weet naar welk gebied we gaan, maar ik weet nu al dat het me iets gaat brengen.’

Aan het einde van het interview laat Van Dam zich ontvallen dat hij sterk gelooft in de waarde van geluk. ‘Ja, het is ook de titel van een boekje dat we bij Ebbinge hebben gemaakt’, grinnikt hij. ‘De eerste keer dat ik over die “waarde van geluk” hoorde dacht ik: het moet hier niet gekker worden, maar na een jaar heb ik het idee omarmd. De waarde van geluk, het is niet een-twee-drie uit te leggen, maar het is goed je te realiseren hoe fijn het is als je gelukkig bent. Het is goed de dingen te doen die daaraan bijdragen. Je kunt beter stoppen met de dingen waar je niet gelukkig van wordt, en doorgaan met de dingen waar je wel gelukkig van wordt.’

Informatie en contact

Paul van Dam

T: +31 (0)20 5 725 725
E: info@ebbinge.nl